Hoofdstukindex:

XXRalphweb5Eén van de zeer aangename verrassingen tijdens Blues in Grollo 2014 wordt de come-back van Ralph de Jongh. De 38-jarige Brabander, die de afgelopen tien jaar een geweldige reputatie opbouwde met zijn rauwe en zeer energieke blues-act en in de harten van menig C+B-fan werd gesloten, is terug van weggeweest. De winnaar van de Dutch Blues Awards 2011 kwam zichzelf het afgelopen jaar keihard tegen. Een echtscheiding, een post-viraal syndroom en het -dreigende- verlies van zijn zangstem lieten hem volledig uit beeld verdwijnen. Maar Ralph vocht terug en beleefde zaterdag 15 maart een glorieuze wederopstanding in De Amer, de plek waar het in 2004 ook allemaal voor hem begon.

In de aanloop naar zijn optreden op 31 mei in Grolloo sprak de webredactie uitgebreid met Ralph, wiens carrière onmiskenbaar op gang is gebracht door Harry Muskee. Dat hij bij Blues in Grolloo op het podium achter het borstbeeld van zijn grote held speelt, is dan ook geen toeval. "Dat voelt als een absolute waardering van al die mensen in deze omgeving die mij lief zijn."

XXRalphweb13Ralph de Jongh wordt in 1975 in Roosendaal geboren. Als rasechte Brabander groeit hij op in Nispen, vrijwel op de grens met België. Zijn eerste kennismaking met de blues geschiedt via de grammofoonplaat. Hij krijgt een exemplaar van Aftermath van The Stones in handen en is verkocht. Ralph heeft al snel in de gaten dat veel Engelse rhythm & blues bands uit de jaren zestig putten uit het enorme oeuvre van de oorspronkelijke Amerikaanse bluesartiesten. "Ik las een boek van Bill Wyman, die schreef over de blueshelden die The Stones hadden geïnspireerd," vertelt Ralph, die vervolgens op zoek gaat naar dat oorspronkelijke werk en een gitaar koopt.

"Ik besefte al snel dat ik niet The Stones moest kopiëren, maar het spel van die oude bluesknakkers onder de knie moest zien te krijgen. Daar heb ik me toen eindeloos in verdiept en zo is het voor mij allemaal begonnen."


C+B
XXRalphweb21Op school heeft Ralph een goede vriend, Harmen Fraanje, die nu een bekende jazz-pianist is en over de hele wereld speelt. "Ik ging vaak met hem mee naar huis en dan pielden we samen, hij op de piano en ik op de gitaar, met de parkiet op de achtergrond. Lekker liedjes schrijven. Dat was rond 1992, toen ik een jaar of zeventien was."

De vader van Harmen bezit een omvangrijke collectie platen en vindt het wel leuk dat Ralph een grote interesse voor blues heeft. Hij geeft hem twee elpees van Cuby & the Blizzards: Groeten uit Grollo en de Amerikaanse verzamelplaat King of the World. "Ik kende ze niet en toen ik die platen draaide, wist ik niet wat ik hoorde. Was dit Nederlands? Ongehoord! Die intro van Somebody Will Know Someday, die mix tussen soul en blues en zo, prachtig man, ook al waren die platen al 25 jaar oud. Vanaf dat moment ben ik C+B ook bewust gaan volgen en heb ik ze voor het eerst live gezien bij North Sea Jazz. Ik had echt zoiets van: dit overstijgt alles, dit zijn wereldmuzikanten. Tenminste, dat vond ik."

XXRalphweb19In de jaren die volgen ontwikkelt Ralph zich, naast zijn beroep als loodgieter, in zijn vrije tijd muzikaal in rap tempo verder. Tevens komen er de eerste optredens. In 2003 speelt hij in Het Patronaat in Haarlem in het voorprogramma van Peter Green en Michael de Jong. Van zijn optreden wordt een demo opgenomen. Rond diezelfde tijd komt hij voor de eerste keer in muziekcafé De Amer, waar hij Ad Vanderveen ziet. Vrienden raden hem aan zijn demo naar Ab Sligter, eigenaar van De Amer, te sturen. Ralph besluit dit advies op te volgen. Hij verwacht er zelf niks van, want die demo is immers vast niet goed genoeg…

"Enkele dagen later werd ik echter tot mijn verbazing gebeld door Ab, die erg enthousiast was over mijn demo. Hij vertelde dat hij me graag in De Amer wilde hebben."

Ralph krijgt een half uurtje aangeboden in het voorprogramma van de Amerikaanse bluesartiest Doug Macleod. Schoorvoetend en geheel tegen zijn gewoonte in, pareert Ralph dit aanbod met een tegenverzoek. Hij wil dolgraag in het voorprogramma van C+B of Barrelhouse, want dat zijn favoriete bands. Kan Ab hem daar niet tussen duwen? Inderdaad spelen C+B enige tijd later in De Amer. OK, zegt Ab uiteindelijk, kom maar als The Blizzards optreden.


Geschiedenis
XXRalphweb16Op 8 januari 2004 gaat voor Ralph de Jongh een wens in vervulling. Hij speelt in de legendarische Amer. De rest is geschiedenis vanaf het moment dat Harry Muskee het café binnenstapt en aan de bar een biertje bestelt. Harry heeft zijn ervaringen van destijds opgeschreven, als een soort 'aanbevelingsbrief' voor Ralphs verdere carrière:

"Ik stond in de gelagkamer van café De Amer een biertje te drinken. Meestal let ik niet zo op voorprogramma's, maar dit keer hoorde ik een sound die me sterk deed denken aan de oude blueszangers die ik in de Delta had gehoord. Ik verwachtte dan ook iemand uit Mississippi te zien, maar tot mijn verbazing zat een lange blonde Nederlandse jongen uiterst origineel slide-gitaar en mondharmonica te spelen, alsof Son House er zat of zo. Ik ben hem daarna blijven volgen. Ik vind het heel mooi dat er mensen van zijn leeftijd zijn die deze muziek überhaupt willen spelen. Daar moet je wel voor gaan. Ralph speelt met overtuiging en een drive die je vandaag de dag niet veel meer ziet. Hij gaat volledig op in de muziek maar bovenal is hij een jongeling die het aandurft om nu eens niet te kiezen voor de 'easy way out'. U hoort nog van Ralph. Met respect en genoegen, Harry Muskee".

XXRalphweb9Direct op die eerste avond in De Amer al zegt Harrry dat hij Ralph graag in het voorprogramma van C+B wil hebben. Dat blijken uiteindelijk geen loze woorden. In 2006 nodigt Harry Ralph de Jongh uit om met de Theatertour Route 65 mee te gaan, die duurt van september 2006 tot juni 2008. Ralph grijpt dit aanbod met beide handen aan en het betekent een vliegende start van zijn carrière.

"Ik heb heel veel geluk gehad," zegt hij terugkijkend. "Harry heeft mij aan Nederland gepresenteerd. Ik heb twee jaar met hem en de rest van de band door de theaters kunnen toeren en daarbij heb ik veel ervaring opgedaan."


Het gevoel
XXRalphweb4Wat Ralph intuïtief al had opgepikt van de oorspronkelijke bluesartiesten uit de Mississippi-delta, ziet hij bevestigd bij de optredens van Cuby & the Blizzards, die hij aandachtig bekijkt. "Alles klopte, die verbondenheid, de hele groepsdynamiek en vooral dat alles erg op het gevoel ging, zo van: gooi het er maar uit! Dat hoorde ik al direct toen ik voor het eerst naar hun platen luisterde. Gevoelsmatig kwam dat heel dichtbij. Ik was natuurlijk zeer onder de indruk van die gasten. Maar ze hebben me geweldig opgevangen. Ik werd gewoon in de groep opgenomen. Ik genoot van hun chemie en de groove die ze samen hadden. Hoe Harry ook op het podium liep met z’n sigaretje en wees naar zijn bandleden: Helmig… Helmig, all the way from… Zwolle! Ik heb er veel mooie optredens mogen doen."

Het eerste echte theaterconcert is in de volledig uitverkochte Harmonie in Leeuwarden. "Ja, toen was ik wel zenuwachtig. Ik was die eenvoudige jongen uit Nispen met een gitaar en met de rest van z'n spullen in een plastic tasje. Niemand kende me. En daar stond ik ineens on my own voor 800 man, in het voorprogramma van een band die zo gelouterd was, met zoveel ervaring. Om mezelf daarin staande te houden, was heel spannend."

XXRalphweb17Ralph stuit echter op een gewillig publiek en naarmate de toernee vordert, wordt hij volledig door de C+B-liefhebbers geaccepteerd. Sterker nog: mensen komen ook voor hem kijken en raken onder de indruk van Ralph, met zijn uiterst energieke en rauwe optreden, waarin hij zich volledig geeft. Men ziet dan al dat Ralph een bluesster in wording is, die het ook alleen af kan.


Eelco Gelling
XXRalphweb3De Cuby & the Blizzards waarmee Ralph toert, is uiteraard een band zonder Eelco Gelling. Erwin Java is dan al lange tijd zijn vervanger. "Erwin is echt een geweldige gitarist," zegt Ralph. "De versie van Hobo Blues op die live plaat uit Rotterdam in Luxor… Wow, helemaal te gek. Maar Erwin is anders dan Eelco. Logisch, want geen twee gitaristen zijn gelijk. Erwin is meer geschoold. Bij Eelco ontstond alles vanuit de chaos, vanuit zijn gevoel. Dat is ook meer mijn stijl. Ik heb één keer met Eelco op het podium gestaan, in Utrecht in 2005. En ik heb hem diverse malen gezien met zijn Blues Connection en Eelco Gelling Band."

De meeste indruk maakt Eelco echter op de DVD-box met de documentaire 40 jaar de Blues. "Daar zit een fragment uit België bij, volgens mij op het Bilzen-festival, waar C+B Don’t Know Which Way To Go speelt. Hoe Eelco dat nummer begint, daar kan ik wel een miljoen keer naar luisteren… Dat vind ik zó mooi, de melodie die daar uitkomt, die huilende gitaar, dat is niet gekopieerd, dat is echt, dat is Eelco. Het mooiste fragment dat ik ken. Op The Sky Is Crying doet hij dat ook prachtig. Tegenwoordig is muziek zo vreselijk bedacht, zo ontzettend geprogrammeerd. Terwijl de muziek van C+B voor een groot deel uit het onderbewuste kwam, heel spontaan. En dat is voor mij echte muziek. Zelf praat ik er niet te vaak over. Muziek beleef ik, dat is zó groot, dat kan ik niet zo maar onder woorden brengen. Als ik het gevoel krijg nummers op de automatische piloot te spelen, dan doe ik ze juist even niet meer. Omdat ik dan te veel kopieer in plaats van steeds die emotie te beleven. Maar ja, dat snapt toch geen mens…"

XXRalphweb24Grijpt Ralph als hij covers van anderen speelt, altijd terug naar de oerversie, dus het origineel? "Nee, zo’n nummer heb je een paar keer gehoord, je kent een paar tekstregels en daar doe je het mee. Net zoals die rondtrekkende bluesmuzikanten van vroeger. Die hoorden dan ergens een concurrent van ze een nummer spelen op een straathoek of in een juke-joint dat ze mooi vonden. Ze moesten zich dat snel eigen zien te maken en dat lukte niet altijd. Dus gaven ze er een eigen interpretatie aan, met vaak zelfverzonnen teksten. Daarom zijn er van die oude klassiekers zoveel verschillende uitvoeringen. Dat doe ik dus ook, want dat is het meest authentiek. Driekwart van de tekst van Come on in my Kitchen heb ik zelf gemaakt. Dat is zo gegroeid. Dat is mijn uitvoering. Dichterbij de oorspronkelijke blues kun je mijns inziens niet komen, qua emotie en beleving."


Eigen carrière
xxRalphweb1Na de lange toernee met C+B geeft Ralph de Jongh zijn eigen carrière een flinke boost. Hij wordt steeds meer voor optredens gevraagd en brengt CD’s uit, zoals Just Ralph (2007) en More Than Words (2011), met zijn eigen groep Crazy Hearts.

Wie oppervlakkig naar deze CD luistert, denkt onbekend werk van The Stones te horen. Onmiskenbaar heeft de stem van Ralph erg veel weg van die van Mick Jagger, met name op het titelnummer en op bijvoorbeeld een nummer als Everybody.

Ralph moet erom lachen. "Ja, dat hoor ik wel vaker. Ik heb je net het verhaal van Aftermath verteld, dus dat Jagger mijn leermeester is geweest, is wel duidelijk. Niet alleen met die oude bluesnummers, maar ook wat de Engelse uitspraak en manier van zingen betreft. Ik wist vroeger immers niks, dus ik sprak en zong als Jagger. Ik bootste zijn klanken na. Die invloed blijft wel ja, dat is er onbewust toch ingeslopen. Maar als mens ben ik natuurlijk een heel ander wezen en maak ik ook andere muziek. Vroeger wilde ik natuurlijk een band als The Stones hebben. Maar met Crazy Hearts ben ik er achtergekomen dat ik meer een solo-arrtiest ben. Ik ben wellicht een laatbloeier, maar ik merk toch in mijn ontwikkeling dat ik steeds meer een eigen kleur krijg. In mijn hele repertoire zal waarschijnlijk More Than Words de meest Stones-achtige plaat zijn die ik heb gemaakt."

XXRalphweb14Laatstgenoemde CD zorgt ervoor dat Ralph ook landelijk steeds meer aandacht krijgt. Hij treedt op in de voorprogramma’s van Waylon en Bennie Jolink en speelt in De Wereld Draait Door met Crazy Hearts het titelnummer More Than Words. Ook hier wordt de vergelijking met The Stones weer gemaakt. Matthijs van Nieuwkerk is zeer enthousiast. Johan Derksen ziet Ralph in Vredenburg en haalt hem twee keer in het tv-programma Voetbal International. Derksen noemt Ralph "de enige echte opvolger van Harry Muskee."

 

Radiostilte
XXRalphweb11Dit alles schept verplichtingen en verwachtingen. Terwijl het met zijn carrière voor de wind gaat, zowel solo als met zijn band Crazy Hearts, verdwijnt Ralph de Jongh eind 2012 echter plotseling van de radar. In oktober van dat jaar treedt hij in Hofsteenge nog op bij Binnen Blues in Grolloo.

Na twee intensieve solo-sets verlaat Ralph, druipend van het zweet en volkomen uitgeput, het podium. Ralph: "Ik werd zo verschrikkelijk moe van die optredens dat ik iedere keer dacht: hoe moet ik dit nou weer tot een goed einde brengen? Ik hing toen al tegen mijn ziekte aan, het klopte allemaal niet meer."

Voor de buitenwereld komt de plotselinge radiostilte totaal onverwachts. Een raar virus of een complete burn-out luiden de eerste berichten. "Met name fysiek was ik echt gesloopt. Ze konden niks vinden. Dus ik naar de internist. Dat leverde ook eerst niets op. Maar dat waren achteraf gezien al signalen dat ik tegen mijzelf was ingegaan. Ik zat helemaal klem. Een opeenstapeling van toestanden brak me op: mijn echtscheiding, mijn  werk als loodgieter, mijn zaken als muzikant waarbij ik alles zelf moest regelen, de lange dagen die ik maakte. Ik was altijd bezig en nam teveel hooi op m'n vork."

XXRalphweb7"Ook worstelde ik met m'n imago en de vraag wat voor muzikant ik nu eigenlijk wilde zijn. Ik heb optredens gedaan met klompen aan, om de maat mee te stampen. Dat klonk lekker en daar ben ik mee doorgegaan en doorgeslagen. Mensen verwachtten ieder optreden dat ik helemaal los zou gaan. Die zagen niet de Ralph zoals hij is, maar een Ralph die kennelijk iets moest bewijzen. Maar je moet vooral niet gaan forceren, want dan loop je helemaal leeg. En zonder effect, want het komt toch niet over. Als ik dingen van mezelf terugzie op YouTube, dan weet ik het al: Ooooh, dat is weer zo’n optreden geweest. Vreselijk… Alleen realiseer ik me dit alles pas achteraf. Nou, dat heb ik nu wel afgeleerd, dat gaat niet meer gebeuren. Ik weet nu dat ik daar heel ziek van kan worden."

XXRalpweb18Een jaar lang ging Ralph door een diep dal. Zijn klachten waren lichamelijk van aard, maar ook geestelijk, zoals de angst om zijn zangstem te verliezen. Wat dat laatste betreft, kreeg hij spontaan hulp aangeboden. "Ik krijg nu zangles van Patries van Iterson uit Groningen. Ze wist dat ik problemen had met m'n stem. Ze vond het zonde dat een natuurlijke zanger als ik zijn stem niet meer kon gebruiken en ze bood spontaan aan om me te helpen. Dus zijn we vorig jaar begonnen met twee keer per week een half uur les, via Skype nota bene. Daar heb ik veel profijt van gehad, dat merk ik heel goed. Alleen al vanwege het feit dat iemand als Patries dat voor me wil doen, dat geeft me zoveel vertrouwen. Patries legde mij uit dat die heesheid waar ik last van had niet aan mjn stem lag, maar aan de spierspanning in m’n stembanden, juist door de emoties. Ik zat mezelf gewoon verschrikkelijk in de weg. Ik kon ook niemand onder ogen komen. Ik verbleef in m’n eigen wereld en daar kwam ik niet uit."


Uit het dal
XXRalphweb20Heel langzaam kruipt Ralph uit het dal omhoog. Er is weer licht aan het eind van tunnel. Hij brengt een tijd door op Vlieland. In die periode komt de inspiratie als vanzelf weer naar boven en schrijft hij ongeremd nieuwe liedjes. Die leveren uiteindelijk een nieuwe CD op, ill (ziek), waarop Ralph op uiterst breekbare, maar passievolle wijze zijn lijdensweg van de afgelopen anderhalf jaar bezingt. "Ik heb mezelf wel op een bepaalde manier herontdekt. Die CD is een weerslag van dat hele proces. Je hoort ook dat ik ziek was. Deze CD komt heel dichtbij, en is zeer persoonlijk. Ik speel deze nummers bewust ook live, dat vind ik wel mooi, dat persoonlijke, dat kwetsbare. Vroeger moest het knallen, maar nu heb ik zoiets van: het gaat om jou Ralph, doe maar wat jezelf wilt. Wat dat betreft heb ik mezelf herontdekt."

Op ill breekt Ralph veel meer dan voorheen met het beeld dat hij uitsluitend een blueszanger is. "Ik ben een singer/songwriter die ook blues speelt. Blues is m’n leerproces geweest. Ik ontwikkel me steeds meer als singer/songwriter en dat hoor je ook op veel nummers van de nieuwe CD. Daar is weinig blues bij. Ik heb altijd al die combinatie gehad. Dat wil ik ook. Als ik alleen blues speel, doe ik mezelf tekort."

XXRalphweb2Ralph beseft eind 2012 dat er maar één manier is om definitief met zijn zware inzinking te breken: optreden. "Als je echt verder wilt moet je weer op het podium staan. Ik heb het lang uitgesteld en er enorm over getwijfeld, maar je kan er niet onderuit. Bewust heb ik voor De Amer gekozen, omdat ik daar zulke mooie herinneringen heb liggen. Daar wilde ik mijn come-back maken. Harry zei altijd over De Amer: het ligt aan de crossroads. Vroeger dacht men dat je daar je ziel aan de duivel verkocht, maar dit is positief. Een kerk voor muziek, daar komt wat je speelt perfect uit."

Na een hoop spanning, extra zangles en een generale repetitie bij radio Ridderkerk, in het programma Bluezy van Nico Bravenboer, was het op 15 maart jl. zover. "Ik stapte het podium op, begon met een mooi liedje dat dicht bij me ligt en alles viel van me af. M’n stem  trok helemaal open. Dat was zo prachtig om mee te maken. Het gevoel van: het klopt precies. Dan ben je weer thuis hè? Back home dus…"


Eigen route
XXRalphweb25En nu, mei 2014? Men is Ralph de Jongh, ondanks een jaar volledig van de kaart te zijn geweest, niet vergeten. Zijn concertagenda vult zich aardig. "Maar ik stippel m’n eigen route voortaan uit, rustigjes aan."
Naast zijn nieuwe CD ill is er een kant-en-klare plaat gereed die hij al anderhalf jaar geleden opnam met zijn groep Crazy Hearts. Sun Coming Up komt volgens planning volgend jaar maart uit. Ralph: "Die nieuwe CD vind ik beter dan More Than Words. Er staan mooie liedjes op. Maar ik wil eerst een jaar solo bezig zijn en precies bepalen wat ik wel en niet kan en wil."

Het laatste nummer van ill heeft voor Ralph een bijzondere betekenis. Let Me Be Lonely werd al opgenomen in 2011. Ralph stuurt het eind maart/begin april van dat jaar als mp3-tje aan Harry Muskee, die prompt mailt om te bedanken en schrijft: Zie je wel? Heb ik het destijds toch goed gehoord… Ralph: "Mooi hé? Dat nummer zal altijd een bijzondere plaats innemen."

Harry en Ralph onderhouden in die jaren regelmatig contact. Ze ontmoeten elkaar in 'het circuit', maar ook bij speciale gelegenheden. In mei 2010 wordt op voorstel van Muskee tijdens de jaarlijkse Tour de Citroën-dag een tocht langs Drentse kerken verreden. In het kerkje in Grolloo speelt Ralph de Jongh een akoestische versie van Somebody Will Know Someday. Ruim een jaar later, op 11 juni 2011, laat Ralph zijn versie van Worried Man horen in de Magnuskerk te Anloo, als eerbetoon aan Muskee, die er de zilveren "C" speld met ingekerfde contouren van de provincie Drenthe krijgt.

XXRalphweb22"Dat is het laatste dat ik voor hem heb gedaan," vertelt Ralph. "Kort daarna werd duidelijk dat hij ernstig ziek was. In de zomer van 2011 zou ik nog een keer bij hem langsgaan, maar toen ik belde was hij al te slecht. Ik had Douwina aan de telefoon die nog een boodschap doorgaf: Je krijgt een dikke zoen van Harry."
 
Ralph is even stil en emotioneel. "Ik heb een nummer dat ik wisselend My Friend of Harry noem. Dat gaat dus over Muskee. Ook dat heb ik hem toegestuurd. Hij heeft het gedraaid bij Radio Drenthe, in Harry’s Blues. Later belde hij me met de mededeling dat hij het een mooi nummer vond. Ik heb het al een paar keer opgenomen, maar het origineel dat Harry destijds draaide heb ik nog niet uitgebracht. Er komt wel een versie op mijn nieuwe CD met Crazy Hearts."

XXRalphweb10Alleen daarom al is het bijzonder dat Ralph de Jongh op 31 mei in Grolloo optreedt op het podium achter Harry’s borstbeeld. "Dat is inderdaad heel speciaal. Alsof het zo moet zijn. Eerst mijn come-back in De Amer en vervolgens in Grolloo spelen vlakbij Harry. Ik ben er reuze trots op dat mijn muziek Harry aansprak. Ik heb uit deze contreien het afgelopen jaar zoveel reacties gekregen en hierdoor heb ik echt het gevoel dat de binding met de mensen die mij in Drenthe steunen voor altijd is. Het voelt als een absolute waardering van al diegenen in deze omgeving die mij lief zijn."

Naschrift: Op 17 mei jl. was de webredactie aanwezig bij een privé-optreden van Ralph in Den Haag. Ook Eelco Gelling behoorde tot de genodigden. Eelco bekeek het concert van Ralph met glinsterende oogjes. Na afloop stond Ralph oog-in-oog met zijn gitaarheld. Eelco complimenteerde Ralph met zijn optreden (foto onder). "Dat jeugdige, rücklichtslose, ook op gitaar, herken ik heel goed," vertelde hij. "Uit je dak gaan, lekker ongeremd allemaal. Dat deed me ineens zeer denken aan vroeger. Als ik Ralph zie spelen, kom ik zelf ook weer op allerlei muzikale ideeën. Dat is een goed teken. Ik kan me heel goed voorstellen dat Harry Muskee erg onder de indruk van hem was. Ik heb vanavond veel dingen gezien en gehoord waar ik héél vrolijk van word…"

Met dank aan Jan Venhuizen.

Binnenkort op deze website een uitgebreid interview met Eelco Gelling.


XXRalphweb15

Naar boven